قاهره؛ شهری که هم نفرین است و هم پناهگاه
قاهره، شهر تضادهاست. شهری که هم در روشنایی سوزان نیل میدرخشد و هم در سایههای ازدحام، فقر، مذهب و سیاست فرو میرود. قاهره را نمیتوان تنها پایتخت مصر دید؛ این شهر مثل موجود زندهای غولپیکر است که هر روز در حال بلعیدن گذشته و زایش آینده است. از خیابانهای باریک و پرهیاهوی خانالخلیلی تا ساختمانهای […]
تحلیل رمان تهاجم ویالوبوس؛ روایت مهاجرت، مرز و هویت
خوان پابلو ویالوبوس، راویِ واقعیتِ امروز مکزیک است. در سال 1973 در گوادالاخارای مکزیک به دنیا آمد. ابتدا سراغ رشتۀ بازاریابی رفت و در ادامه به تحصیل در رشتۀ ادبیات اسپانیایی پرداخت. نقد ادبی و سینمایی مینویسد. تاکنون شش رمان منتشر کرده است. ویالوبوس اقبالش را در میان مخاطبان انگلیسیزبان، مرهون رمان اولش است؛ یعنی […]
زندگیهای توی شیشه؛ ترکیب سیاسی و جادو
در سالهای پس از جنگ جهانی دوم، اروپای شرقی صحنهای بود از تضادهای نفسگیر: انقلابهای نیمهکاره، آرمانهای نابودشده، مردمانی که میان پایبند ماندن ایدئولوژی و بقا دستوپا میزدند. کمونیسم در بسیاری از کشورهای بلوک شرق، نهتنها برابری و عدالت به ارمغان نیاورد، بلکه ابزاری برای نظارت، کنترل و سرکوب شد. در کشورهایی چون رومانی تحت […]
یک ساعت تاریخ؛ روایتی منصفانه از جهان در آتش جنگ سرد
مطالعۀ تاریخ از آن لذتها و تجربههای دستاولی است که علاقهمندان به کتاب اغلباوقات جایگاه ویژهای برایش قائل میشوند. از تاریخ چه میتوان آموخت؟ روزهای گذشتۀ بشر و آنچه او از سر گذرانده بر امروز و فردایمان چه تأثیری میتواند بگذارد؟ آیا اصلاً میتوان تاریخ را همانند یک داستان مطالعه کرد از آن لذت برد؟ […]
نگاهی به مکتب ناتورالیسم
ناتورالیسم در ادبیات داستانی بهعنوان شاخهای از رئالیسم در نیمۀ دوم قرن نوزدهم شکل گرفت و بر آن بود که زندگی انسان را همچون پدیدهای تابع قوانین طبیعی و اجتماعی بررسی کند. اگر رئالیسم جهان را با جزئیات دقیق بازنمایی میکرد، ناتورالیسم یک گام فراتر رفت و ادبیات را به نوعی آزمایشگاه بدل ساخت که […]
نگاهی به مکتب مدرنیسم
مدرنیسم در ادبیات داستانی از دل بحرانهای فکری و اجتماعی اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم سر برآورد؛ پاسخی مستقیم به فروپاشی قطعیتهای معرفتی و ارزشهای سنتی که پیشتر بنیان روایت و معنا را تضمین میکردند. در حالی که رئالیسم و ناتورالیسم تلاش داشتند جهان عینی را با دقتی تجربی بازنمایی کنند، مدرنیسم با […]
نگاهی به مکتب رئالیسم
رئالیسم در ادبیات داستانی از اوایل قرن نوزدهم در قامت یک پدیدۀ اجتماعی پدیدار شد؛ پاسخی آگاهانه به رمانتیکگرایی که واقعیتهای مادی و مناسبات اجتماعی را کماهمیت یا ایدئالیزه میکرد. نویسندگان رئالیست میکوشیدند با روش مشاهدۀ دقیق، ثبتِ جزئیاتِ روزمره و تحلیلِ علّی، جهانی روایت کنند که خواننده آن را بهعنوان بازتابی نزدیک از تجربۀ […]
نگاهی به مکتب رئالیسم جادویی
رئالیسم جادویی در ادبیات داستانی واکنشی نظری و زبانی است به محدودیتهای روایت واقعگرایانه در توصیف تجربیات جمعیای که هم تاریخیاند و هم اسطورهای. تفاوت بنیادی رئالیسم جادویی با فانتزی و سوررئالیسم در «عادیبودنِ غیرعادی» است: در متون رئالیسم جادویی، رخدادهای نامأنوس نه بهعنوان وقایعی شگرف، بلکه بهعنوان اتفاقات بدیهیِ زیست روزمره پذیرفته میشوند؛ نویسنده […]
پراگ در آینۀ ادبیات
1938، مونیخ. آدولف هیتلر، بنیتو موسولینی و نویل چمبرلین، نخستوزیر بریتانیا در اتاقی گرد هم آمدند. قرارشان بر این بود که با امضای توافقنامهای که بعدتر با نام توافقنامۀ مونیخ شناخته شد، بر سر مسائلی با هیتلر مصالحه و مماشات کنند. یکی از مفاد این توافقنامه الحاق نواحی آلمانینشین سودت در چکسلواکی به خاک آلمان […]
خانهای از واژهها؛ نگاهی به کتاب «صدای حرفهای بیصدا»
سوونکام تاماوانگسا، نویسندۀ مهاجر لائوسی، با ظرافت و قدرت روایتگریاش از نویسندگان برجستۀ معاصر در حوزۀ ادبیات مهاجرت تلقی میشود. او که خود فرزند مهاجرانیست که از لائوس به کانادا آمدهاند، با درکی عمیق از پیچیدگیهای تجربۀ مهاجرت و جستوجوی هویت، صدای منحصربهفردی به قصههایش بخشیده است. تاماوانگسا پیش از صدای حرفهای بیصدا چند مجموعه […]